Jan Eichhorn
Jan Eichhorn

JAARVERSLAG 2016 RAADSFRACTIE

Het neoliberale beleid van Hollands Kroon strookt bepaald niet met de uitgangspunten van GroenLinks, met name als het gaat over natuur, milieu, duurzaamheid, cultuur en sociaal beleid. Hierdoor is het vaak best lastig om als éénpitsfractie in de gemeenteraad te zitten. Het is echt tijd voor verandering!
Hieronder eerst de verantwoording van de besteding van het fractiebudget van 2016 en vervolgens een bloemlezing van de onderwerpen die in 2016 aan de orde kwamen in de gemeenteraad.

Verantwoording besteding fractiebudget 2016
In 2016 ontving de fractie 1500 euro van de gemeente Hollands Kroon, om te besteden aan fractieactiviteiten. Slechts een deel daarvan heeft de fractie ook daadwerkelijk besteed en gedeclareerd: 607,14 euro, waarvan 495,14 euro via de bankrekening van de afdeling en 112 euro was een in 2017 teruggevonden, niet gedeclareerde rekening van de Irish Cottage van 18 april 2016, die apart verrekend is met de gemeente. Het resterende bedrag is teruggestort naar de gemeente.

Specificatie van de uitgaven:

25 januari   2016        Raadhuis, Barsingerhorn                                  75,00
15 februari  2016        Cultuurschuur, Wieringerwerf                           47,00
29 maart     2016        Nancuna Ideeëntheater, Barsingerhorn         264,44
18 april       2016        Irish Cottage                                                   112,00
17 oktober  2016        De Zingende Wielen, Den Oever                     83,70
Overige kosten           Stichting Niedorper Weekblad                         25,00

Totaal                                                                                                607,14

Niet gedeclareerd zijn de fractiebijeenkomst in De Brug in Van Ewijcksluis op 23 mei 2016, een thuisvergadering op 13 juni 2016 en drie fractiebijeenkomsten bij Nancuna Ideeëntheater, Barsingerhorn op 16 september 2016, 14 november 2016 en 12 december 2016.

Duurzaamheid
Er is in Hollands Kroon expliciet voor gekozen om geen natuurbeleid en geen monumentenbeleid te voeren. Dat is niet duurzaam. Het heeft wel de instemming van vrijwel de gehele raad. Het woord duurzaamheid duikt op in veel gemeentelijke stukken, maar het is volstrekt onduidelijk wat daarmee wordt bedoeld. Er is alle reden om te twijfelen aan de duurzaamheid van Hollands Kroon. De stroomleverancier van de gemeente – door het college 100% groen genoemd - staat zelfs in de top tien van sjoemelstroomleveranciers! GroenLinks heeft hier twee keer vragen over gesteld. Hopelijk is de gemeente inmiddels overgestapt op een echt groene energieleverancier.
De wens om het buitengebied aantrekkelijk en ruimtelijk te houden valt niet te rijmen met het stimuleren van schaalvergroting van agrarische bedrijven. Waarom zou je dat als gemeente eigenlijk doen? Duurzaam is het niet en het levert nauwelijks structurele werkgelegenheid voor de lokale bevolking op. In een deel van de gemeente is sinds de vestiging van grootschalige stallen, kassen en datacenters de kwaliteit van het landschap al tot het minimum beperkt. Je ziet de gevolgen van decennia lang schaalvergroting, productieverhoging en monoculturen.

Vluchtelingenvraagstuk (AZC)
In januari besprak de raad een principebesluit voor de huisvesting van 400 statushouders en het vestigen van een asielzoekerscentrum voor 600 tot 800 mensen. De raad bezocht ter oriëntatie voorafgaand aan de vergadering de AZC's in Alkmaar en Almere. Een AZC voor 600 tot 800 mensen vond de raad te groot. De voorkeur van de meeste raadsleden ging uit naar kleinschaligere opvang. Ook een AZC voor 300 mensen vond men te groot. Voor een deel was dat vermoedelijk vertragingstactiek en het tevreden stellen van de slinkende achterban. Nieuw onderzoek volgde om te kijken of het ook kleinschaliger kon. Dat was moeilijk, omdat zelfs een AZC voor 300 mensen voor het COA om praktische en financiële redenen eigenlijk al niet acceptabel was. In mei waren er gesprekken met raadsleden en inwoners over het vluchtelingenvraagstuk in de vier kernen. 
Na consultatie van de inwoners viel in november de keuze voor de vestiging van een AZC, mocht dat nodig zijn, op Randweg Anna Paulowna, Robbenplaat, Elshof Zuid (in die volgorde). Het is niet duidelijk hoeveel inwoners hun stem hebben laten horen, maar het lijken er toch wel meer te zijn dan bij de andere gemeentelijke enquetes, die echt helemaal niet representatief kunnen worden genoemd. De VVD wilde het locatievoorstel niet bespreken, want de wereld zag er inmiddels immers heel anders uit dan vorig jaar (???). Ook D66 wilde het van de agenda halen. Maar dat kan natuurlijk niet. Als je de inwoners laat meepraten, dan kun je het niet maken om te zeggen dat ze leuk hun best hebben gedaan, maar dat je je er verder niets van aantrekt.

Zorginkoop
G4S, het beveiligingsbedrijf met discutabele reputatie dat door het college was uitgekozen als zorgaanbieder, heeft het strijdtoneel gelukkig verlaten. Dat gebeurde volgens het college doordat ze vijf dagen voor het ondertekenen van het contract ineens niet voldeden aan een van de randvoorwaarden. Het had in ieder geval zeker helemaal niets te maken met ethische overwegingen, noch met de acties van GroenLinks tegen dit bedrijf. Hoe dan ook, er werd wel meteen al een nieuw beveiligingsbedrijf zonder ervaring met de zorg gevonden om eventueel onze zorgaanbieder te worden, Incluzio.

Wijkteams
De onafhankelijkheid en zelfstandige bevoegdheid van de sociale wijkteams moeten zijn geborgd. Deze teams werden echter bij de zorgverlener Incluzio ondergebracht. GroenLinks heeft daar niet mee ingestemd. De verantwoordelijkheden van de gemeente worden per wet duidelijk aangegeven. Het wijkteam moet een eigen en onafhankelijke afweging kunnen maken bij het bieden van ondersteuning aan de inwoners. De indicatiestelling en het opstellen van een zorgplan moeten plaatsvinden vanuit een neutrale professionele positie. Het mag niet zo zijn dat de zorgaanbieder – een commerciële onderneming met winstoogmerk – bepaalt of iemand wel of geen zorg krijgt. De slager keurt zijn eigen vlees. Dat is niet goed, zo kan goede zorg niet worden gegarandeerd. Toch gebeurt dit wel in Hollands Kroon.

Huishoudelijke zorg HH1 
HH1werd afgeschaft. Hoewel al snel overduidelijk bleek dat dit in strijd met de wet (WMO) was, hield het college tot het laatst toe halsstarrig vol dat dit niet zo was. Er ontstond veel protest hiertegen en het gemeentehuis werd zelfs bezet door de FNV. GroenLinks steunde dit protest. Na een uitspraak van de centrale raad van beroep werd de afschaffing van HH1 teruggedraaid. Dit had het college niet verwacht.
Bij de bespreking van de jaarrekening stelde college voor om het overschot van drie miljoen euro in het sociaal domein over te boeken naar de algemene reserve. Dan kan het zonodig worden besteed aan de zorg, maar ook aan iets anders. Daar is GroenLinks het niet mee eens. Al het geld dat is bedoeld voor de zorg moet daaraan worden besteed. Het overschot moet dus op zijn minst in een bestemmingsreserve worden gestopt. 

Regionale Noordkopadviesraad (RNN)
De RNN bestaat uit raadsleden van de deelnemende gemeenten Schagen, Texel, Den Helder en Hollands Kroon. Alle raadsfracties zijn erin vertegenwoordigd. Gesproken wordt over zaken die het lokale belang overstijgen en voor alle gemeenten van belang zijn. De basis van de samenwerking vormt het regionaal ambitiedocument. Er is een bedrag van 30 miljoen euro mee gemoeid, 15 miljoen komt van de provincie, 15 miljoen van de deelnemende gemeenten. Het geld zal worden besteed aan allerlei projecten in de regio. De individuele gemeenteraden hebben daar weinig meer over te zeggen. Acht miljoen gaat naar nieuwe wegen. Hollands Kroon betaalt 4,5 miljoen euro. Per inwoner gaat het 91,60 euro kosten. De raad neemt geen besluiten, maar geeft adviezen. De onderwerpen komen daarna aan de orde in de afzonderlijke gemeenteraden, waar de besluiten worden genomen. Het is niet duidelijk wat er gebeurt als een of meer gemeenteraden niet instemmen of amendementen indienen. Die moeten dan eigenlijk weer terug naar de adviesraad. Zo wordt het wel heel omslachtig. De gang van zaken tijdens de vergaderingen is merkwaardig. Iedereen doet haar/zijn al of niet instemmende zegje, waarna de voorzitter concludeert dat besloten is dat het voorstel met een positief advies naar de gemeenteraden kan. Zeker voor eenpitsfracties kost het voorbereiden en het bijwonen van de vergaderingen in Den Helder een hoop extra (reis)tijd, waar niets tegenover staat. Fractievoorzitters mogen zich laten vervangen door een ander fractielid. Voor éénpitsfracties is dat niet mogelijk. Jammer, want deelname aan de vergaderingen betekent een flinke toename van de werkbelasting voor hen. Zij mogen daarom een plaatsvervanger van buiten de raad aanwijzen. Dat kunnen alleen mensen zijn die op de kieslijst staan én in een raadscommissie zitten. Hollands Kroon heeft geen raadscommissies, dus de fractievoorzitters van éénpitsfracties kunnen niet vervangen worden. De drie GroenLinks-fracties werken uiteraard met elkaar samen in de RNN. Het is prettig om in een fractie te zitten en niet alles alleen te hoeven doen.

Verlenging van het bestemmingsplan Agriport 1 
Intensieve veehouderij is niet toegestaan in Agriport 1 en ook mag het bedrijfsvloeroppervlak niet worden uitgebreid. Er is wel een kippenboer die wil uitbreiden. Het college stelt daarom voor om dit perceel buiten het plangebied van het bestemmingsplan te laten, zodat de gewenste uitbreiding voor dit bedrijf wél mogelijk wordt. Er is al een postzegelplan in de maak. Dit betekent het vestigen van een megastal, ook al wordt dat niet zo genoemd. Instemmen met dit voorstel voor verlenging van het bestemmingsplan zónder dit perceel betekent instemmen met een megastal. GroenLinks heeft tegen dit voorstel gestemd en zal ook tegen alle voorstellen met deze strekking stemmen – voorzover deze tenminste in de raad komen. Een bedrijf met 1500 geiten is een megastal, maar wordt door het college geen megastal genoemd en krijgt dan gewoon toestemming, zonder dat het besluit aan de raad wordt voorgelegd.

Begroting 2017
De begroting wordt steeds eenvoudiger van opzet, maar daardoor neemt het informatiegehalte ook flink af. Hij is opgesteld op grond van de voor de zomer door de raad goedgekeurde kadernota, waar GroenLinks niet mee ingestemd heeft, omdat er niets in stond over natuur, milieu, cultuur, monumenten. Wel veel geld voor bedrijven. Weliswaar nam de raad met enige tegenzin een motie van GroenLinks en de ChristenUnie aan, waarmee het kopje natuur werd opgenomen, maar in de begroting kwam het woord wel voor, maar zonder dat er inhoud aan werd gegeven. De bezuiniging van 10% op het sociaal domein die vorig jaar door de raad werd goedgekeurd (niet door GroenLinks) werd nu ook doorgevoerd. Het gaat om 1,5 miljoen euro per jaar, ook al was dat uit de nieuwe begroting niet af te leiden. Het college zei veel werk te hebben besteed aan transparantie, maar dat is bijzonder slecht gelukt. Gezien de doorgezette bezuinigingen op de zorg, het ontbreken van ieder beleid op het gebied van natuur, milieu, cultuur en monumenten (dus alle zaken die wij belangrijk vinden) kan GroenLinks niet instemmen met de begroting. 

Motie van treurnis 
In november steunde vrijwel de gehele raad, ook GroenLinks, de motie van treurnis tegen burgemeester Nawijn in verband met zijn uitspraken over de familie Lombaard tijdens de raadsvergadering van november. 

Omgevingsvisie 
In de vorige raadsperiode is besloten dat de omgevingsvisie in cocreatie met de inwoners tot stand zou komen, maar daar is niets van terecht gekomen. Te hoog gegrepen. Voordat het werk begon, lag er al een vooringenomen, slecht stuk. Toen was het al geen cocreatie en het was duidelijk dat dit nooit tot iets goeds kon leiden. Er werd uitgegaan van politieke keuzes (die de onze niet zijn) en er werd aangestuurd op reeds vaststaande uitkomsten. De enquete die inwoners konden invullen had vooringenomen, sturende, ongelijkwaardige vragen. Veel mensen hebben de enquete daarom niet afgemaakt. Inwoners die mee wilden praten kwamen in een participatiefuik terecht. Ook de inbreng van GroenLinks heeft de concepttekst niet gehaald. Argument: financieel niet haalbaar, politiek ook niet. Maar het gaat om een visie, niet om een plan!
In april werd het collegevoorstel besproken om de concept-omgevingsvisie vrij te geven voor inspraak. Het woord duurzaam kwam daar veel in voor. Dat klinkt mooi, maar het was volstrekt onduidelijk wat ermee werd bedoeld. Er stonden vooral heel veel zaken in die beslist niet duurzaam genoemd kunnen worden, zoals steun voor de ongebreidelde uitbreiding van agrarische bedrijven. Voorbeeld, toen al: de megageitenstal, tweeduizend geiten en sprake van een tweede fase (dit geitenbedrijf werd niet beschouwd als een megastal). 
Het belangrijkste kenmerk van het eindresultaat is het 'ja, tenzij'-principe: alles is toegestaan, tenzij wetgeving van hogere overheden het niet toestaat. Neoliberalisme, vrijwel volledige vrijheid voor (agrarische) bedrijven, vooral toegejuicht door VDD, CDA en LTO. De inwoners, voor wie en met wie de omgevingsvisie eigenlijk geschreven zou moeten zijn, komen er niet of nauwelijks in voor en zijn ook niet betrokken bij het uiteindelijk resultaat, noch bij de evaluatie. Dit is niet in overeenstemming met het uitgangspunt: cocreatie. Er was procedurele sturing door de stuurgroep en inhoudelijke sturing door ambtenaren. Ongeveer alle inbreng van inwoners is van tafel geveegd. Ik zat zelf in de stuurgroep en heb me heftig verzet, maar zonder resultaat. De overige leden van de stuurgroep vonden het resultaat geweldig. Op 22 november 2016 werd de omgevingsvisie met applaus door de raad aangenomen. Nu ligt er een stuk zonder goed perspectief voor de toekomst van Hollands Kroon, in het bijzonder de inwoners, de natuur, het landschap en ons cultureel erfgoed. Alles wat van waarde is wordt hiermee bedreigd. De omgevingsvisie is in feite een groot bestemmingsplan met ongebreidelde uitbreidingsmogelijkheden voor boeren en bedrijven. Van visie is geen sprake. Het is niet duurzaam. Bovendien is het vaststellen ervan prematuur, want de omgevingswet wordt op zijn vroegst in 2019 aangenomen. Door nu reeds een omgevingsvisie vast te stellen, kunnen ontwikkelingen rond de implementatie van de omgevingswet en relevante inzichten van provincie en buurgemeenten niet of onvoldoende worden meegenomen. 

Beëindigen bestuursovereenkomst COWWI
Het COWWI is (was) sinds 2015 een samenwerkingsverband in het sociaal domein tussen Schagen en Hollands Kroon. Texel en Den Helder zouden aanvankelijk ook meedoen, maar zo ver is het nooit gekomen. De vier gemeenten kwamen overeen dat het COWWI in Schagen werd gevestigd, want dat was het goedkoopst. Schagen had het beste bidboek. B&W hebben besloten dat Hollands Kroon er mee stopt. Het COWWI leverde niet wat afgesproken was en was te duur. Hollands Kroon werkt met zelfwerkende teams, Schagen niet. Dat botst. Hollands Kroon kan het zelf goedkoper, volgens B&W: voor 2,2 miljoen euro per jaar in plaats van voor 2,9 miljoen euro. De gemeente moet wel 2,2 miljoen frictiekosten betalen aan Schagen. Kortom: er is 4,4 miljoen euro weggegooid. Het college noemt dit besparen, omdat de komende jaren, als het goed gaat, 7 ton minder wordt uitgegeven. Het is niet duidelijk waarom Hollands Kroon het eind 2016 wel goedkoper dan Schagen kan doen en begin 2015 nog niet. Schagen zegt inmiddels ook dat het goedkoper kan. Vreemde zaak. GroenLinks wil geen verantwoordelijkheid dragen voor dit beleid, dus heeft tegengestemd, met een stemverklaring.

Schriftelijke vragen, moties en amendementen
In 2016 heeft GroenLinks schriftelijke (vervolg)vragen aan het college gesteld over de aanplant van nieuwe bomen, duurzaamheid en duurzame gemeente (over de beslist niet groene, zelfs donkergrijze, energieleverancier van de gemeente), vervoersvergoeding voor dagbesteding via het pgb, juridische procedures en rechtszaken, verhoging bijstandsbudget 2017, risicovolle onderwerpen en projecten voor 2017, uitbreiding Royal ZAP in Van Ewijcksluis, onafhankelijke clientondersteuning
Opgemerkt moet worden dat de antwoorden van het college op raadsvragen, ook van andere fracties, vaak van het kaliber kluitje-in-het-riet lijken te zijn.
GroenLinks, PvdA, CU en PHK hebben in 2016 weer een motie monumentenbeleid ingediend, maar die is weer niet aangenomen. We houden echter vol. Via de website van de gemeente zou het mogelijk moeten zijn om een lijst met alle moties en amendementen te zien, maar dit is helaas niet het geval.

Jan Eichhorn
Fractievoorzitter GroenLinks
23 april 2017