Asbestsanering Binnenhaven 4, Van Ewijcksluis

De Inspectie Leefomgeving en Transport heeft de gemeente op 17 oktober 2016 laten weten dat de gemeente het perceel Binnenhaven 4 in Van Ewijcksluis moet saneren. Er is sprake van zware asbestvervuiling op gemeentelijke grond en het is verboden om een asbesthoudend erf in eigendom te hebben. Het college stelt nu voor de grond op het perceel gedeeltelijk te laten saneren voor ongeveer 45.000 euro en de kosten ten laste te laten komen van overige baten en lasten, de begrotingsbuffer.

De deadline voor de sanering verliep al vorig jaar, op 31 december 2016. In het raadsvoorstel staat dat het bedrag dat nodig is voor de sanering nog niet bekend was bij het opstellen van de begroting 2017. Dit is merkwaardig, want in deze begroting staat op pagina 43, onder het kopje Overzicht van de tien meest risicovolle onderwerpen en projecten voor 2017: Saneringskosten van vervuilde gronden. De gemeente bezit een stuk grond in Van Ewijcksluis waar sprake is van verontreinigde grond. Sanering is niet verplicht, maar mogelijk kan dit veranderen in de toekomst. Waarom staat daar dat sanering niet verplicht is? Het was eind 2016 echt al bekend dat het saneren wél verplicht is. Er staat ook een bedrag van 112.500 euro bij. Waar is dit geld gebleven? En waarom is er dan in de nu net vastgestelde begroting voor 2018 geen geld voor uitgetrokken?

In antwoorden op technische vragen geeft het college aan dat het sloopafval vermoedelijk afkomstig is van het oude rusthuis in Wieringerwaard, dat halverwege de jaren 80 is gesloopt. Het is echter niet aannemelijk dat sloopafval uit de gemeente Barsingerhorn destijds werd gestort op een terrein in de gemeente Anna Paulowna. Daarbij komt dat het probleem al jaren bekend is. Al zeker twintig jaar ligt daar asbest. Het is afkomstig van het slooppuin van het verzorgingstehuis Vreedenhoff in Anna Paulowna. De toenmalige gemeente Anna Paulowna heeft het spul er eind jaren 90 zelf gestort, terwijl iedereen toen al wist dat asbest een levensgevaarlijk spul is en er sinds 1993 een algemeen verbod op alle soorten asbest bestaat. Óf het asbest komt ergens anders vandaan. Al in 2005 heeft toenmalig wethouder Steenberger aangegeven dat alles gesaneerd moest worden en inwoners van Van Ewijcksluis hebben regelmatig bij de gemeente geklaagd (bijvoorbeeld in maart 2013) over de asbestvervuiling, maar er gebeurde niets.

Bij metingen bleek nu dat de concentratie 510 mg per kilo droge stof bevat. Rijkswaterstaat zegt hierover [zie www.bodemplus.nl] dat er sprake is van ernstige bodemverontreiniging als de gemiddelde concentratie hoger is dan 100 mg per kilo. We hebben het in Van Ewijcksluis over een concentratie die vijf maal zo hoog is en waar tot dusver geen actie op is ondernomen. Goede voorzorgsmaatregelen, zoals waarschuwingsborden en afscherming van het terrein met hekken, zijn al verplicht bij asbestvervuiling met een concentratie van 100 mg per kilogram droge stof, maar de gemeente heeft dit nagelaten. Het terrein wordt gebruikt voor o.a. opslag en wordt dus regelmatig betreden. Er wordt zelfs illegaal gewoond: er staat een camper en een pipowagen. Op sterk vervuilde grond, langs het Lage Oude Veer, een natuurgebied.

Zijn de eigenaren van omliggende percelen ook gesommeerd hun gronden te saneren? De vervuiling beperkt zich immers waarschijnlijk niet tot de gemeentegrond, maar strekt zich ook over het omliggende terrein uit. Op het terrein van ZAP schijnt bovendien sprake te zijn van kwikvervuiling. Is hier ook onderzoek naar gedaan? Wat gebeurt er met de sterk vervuilde grond ter plekke die niet in het bezit is van de gemeente? Gaat de gemeente handhaven?
Het voorstel aan de raad gaat nu voornamelijk over de eis die door de inspectie is opgelegd aan de gemeente en de kosten die eraan zijn verbonden, maar niets over de risico's die de inwoners van het dorp en de gebruikers van het terrein hebben gelopen en nog lopen. Asbestziekten ontstaan vaak pas na vele jaren en zijn vaak met dodelijke afloop.

GroenLinks vindt de wijze waarop met de asbestvervuiling is omgegaan ernstig nalatig en heel onzorgvuldig. Het voorstel is nu dat de grond wordt gesaneerd op de minimaal door de inspectie voorgeschreven wijze. Hoezo minimaal? Er valt zo niets met de grond te beginnen. Waarom niet meteen goed? Er is geen ruimte meer binnen het budget, wordt gesteld, maar het risico dat de grond uiteindelijke alsnog geheel moet worden gesaneerd is groot. Iedereen weet dat de kosten dan in totaal hoger zullen zijn dan wanneer je het in een keer goed doet. 

Er worden miljoenen uitgegeven aan projecten en verbouwingen, maar voor een grondige schoonmaak van zwaar vervuilde grond is er geen geld. Hier worden, bij herhaling, verkeerde prioriteiten gesteld. Het is goed dat er nu in ieder geval iets aan de vervuiling wordt gedaan, maar het huidige voorstel gaat niet ver genoeg. We spreken bij regelmaat over duurzaamheid en milieu en "we doen het voor onze inwoners". Mooie woorden, maar het blijkt ook hierbij nergens uit. Ik dien daarom het volgende mondelinge amendement in:

Op pagina 1 van het raadsvoorstel Asbestsanering Binnenhaven 4 Van Ewijcksluis, bij voorgesteld besluit
De zin
1. de grond op het perceel Binnenhaven 4 in Van Ewijcksluis te laten saneren voor ongeveer €45.000,-
Wijzigen in
1. de grond op het perceel Binnenhaven 4 in Van Ewijcksluis volledig te laten saneren

Tot zover, voorzitter.

Naschrift:
Het amendement is niet aangenomen. Het werd alleen door Johan Paul de Groot van de ChristenUnie en door Dorien Sybenga van Progressief Hollands Kroon ondersteund.
Merkwaardig, als je bedenkt dat Hollands Kroon niet alleen de slimste, maar ook de duurzaamste gemeente van Nederland wil worden. Dat gaat op deze manier niet lukken.