Kadernota 2018, algemene beschouwingen 29 juni 2017

In de kadernota 2018 komen de woorden duurzaamheid, klimaatacceptatie, natuur, milieu, circulair en biodiversiteit vaker voor dan in de vorige kadernota. Nu nog een invulling eraan geven. Ook van Hollands Kroon mag een bijdrage aan het halen van de klimaatdoelstellingen van Parijs worden verwacht. Duurzaamheid is voor Hollands Kroon immers "het leidend en verbindend principe", het uitgangspunt voor al het handelen.

Eerst even een opmerking:
Na de behandeling van de jaarrekening 2016, die tot ieders schrik sloot met een negatief resultaat, waarbij alle fracties hun zeer terechte kritische kanttekeningen poneerden, zei de wethouder dat hij de reacties van de raad "somber, zwartgallig en vol frustratie" vond. Eerlijkheidshalve: ik vind dit geen passende reactie. Je zou eerder verwachten dat het college zich bescheiden zou opstellen, want de jaarrekening afsluiten met een negatief resultaat is tenslotte niets om trots op te zijn.

INHOUD
1. programma bedrijvigheid, maatschappelijk effect
    cluster economische ontwikkeling,Grote projecten
    cluster havens, grote projecten
    cluster toerisme, grote projecten
2. programma vitaliteit
    cluster sport en educatie, doelstellingen
    cluster sport en educatie, ontwikkelingen
    cluster kunst en cultuur
    cluster zorg, ontwikkelingen
3. programma leefbaarheid
    cluster accomodaties, grote projecten
    cluster infrastructuur, grote projecten
    cluster milieu, ontwikkelingen
    cluster omgevingskwaliteit
4. programma bedrijfsvoering
    cluster bestuur
    cluster organisatie
Nawoord

1. programma bedrijvigheid, maatschappelijk effect

Vanzelfsprekend is een gezonde bedrijvigheid van groot belang voor onze gemeente. Toch willen we niet zomaar ieder nieuw bedrijf in onze gemeente verwelkomen. Elk bedrijf zal moeten voldoen aan onze uitgangspunten op het gebied van duurzaamheid. Het maatschappelijk effect van dit programma moet aangepast worden om onze mooie duurzaamheidsidealen te kunnen verwezenlijken.
GroenLinks dient het AMENDEMENT A2017-13 Optimaal vestigingsklimaat voor duurzame ondernemers in. Wordt dit amendement niet aangenomen, dan vrezen wij grote vraagtekens bij de duurzaamheidswens van Hollands Kroon te moeten blijven zetten.

Door toenemende vergrijzing kunnen problemen op de lokale arbeidsmarkt ontstaan. De agrarische sector is afhankelijk van een groot aantal arbeidsmigranten, die hier veelal geen vaste woonplek hebben. Er moet goede huisvesting voor hen zijn. Daarom is GroenLinks medeindiener van de MOTIE M2017-13 PvdA/VVD/SHK/GroenLinks/CU/D66/CDA/PHK/OHK/LADA, Huisvesting arbeidsmigranten.
Wij zouden ons daarnaast ook kunnen richten op het huisvesten van meer statushouders dan het opgelegde minimumaantal. Er is voldoende werkgelegenheid, dus we kunnen deze mensen een goede toekomst bieden, terwijl hun aanwezigheid zorgt voor meer diversiteit in onze samenleving.

Cluster economische ontwikkeling, grote projecten
Verschillende projecten kunnen leiden tot additionele kosten voor de gemeenten van De Kop Werkt!, lezen wij tot onze verbazing. De raad heeft ingestemd met het doneren van een miljoenenbedrag, met een bijbehorend takenpakket. Als er niet genoeg geld is, dan moeten er prioriteiten worden gesteld.
Vraagtekens zetten wij bij een bedrag van 100.000 euro per jaar voor een revitaliseringsfonds. Het is ons niet duidelijk wat hiervan het algemeen belang is.
GroenLinks dient het AMENDEMENT A2017-16 Revitaliseringsfonds in.

Toenemende leegstand in het buitengebied is een gevolg van schaalvergroting door intensivering van de landbouw. Dit heeft geleid tot sterke achteruitgang van de biodiversiteit. Veel boeren zitten vast in een systeem waarin nog meer produceren de enige manier van overleven lijkt. We moeten stoppen met het stimuleren van grootschaligheid en in plaats daarvan de overgang naar natuurinclusieve, duurzame landbouw steunen. Het is niet juist om schaalvergroting te subsidiëren met 150.000 euro voor de vorming van een leegstandsteam. Het in stand houden en herbestemmen van monumentale boerderijen en woningen moet worden gesteund door deze op een gemeentelijke monumentenlijst te zetten. Landschapsontsierende landbouwschuren die leeg komen te staan, moeten worden afgebroken.

Cluster havens, grote projecten
Bijzonder benieuwd zijn wij naar de natuurontwikkeling waarvan sprake is onder het kopje Waddenpoort Den Oever op pagina 8. Zoals bekend kan juist natuurontwikkeling bijdragen aan de toeristische aantrekkelijkheid. Dat geldt niet alleen in Den Oever, maar in de hele gemeente.
Onze eigen haven is niet zelfstandig exploitabel. Meewerken aan één havenorganisatie voor de Noordkop vinden wij niet verstandig, zeker als er nu al wordt gevreesd voor nog meer negatieve exploitatie. Gezien het onvoldoende gebruik van de werkhaven Oude Zeug is het geldverspilling om ruim 1 miljoen euro te steken in groot onderhoud. Eigenaar blijven biedt geen enkel voordeel voor de gemeente.

Cluster toerisme, grote projecten
De optimalisatie van fiets- en wandelroutes langs water en cultureel erfgoed heeft wat ons betreft prioriteit. Dit is duurzaam toerisme. Wel moet dan nog worden gedocumenteerd waar dat cultureel erfgoed uit bestaat. Een gemeentelijke monumentenlijst is hiervoor een goed begin, ook dat is duurzaam.
Fiets- en wandelroutes langs bollenvelden zijn geen goede investering. Bollenvelden zijn niet duurzaam en bovendien bloeien bollen maar een paar weken. Het grootste deel van het jaar valt er voor wandelaars en fietsers niets te beleven.

2. programma vitaliteit

Cluster sport en educatie, doelstellingen
Bijzonder veel belang hechten wij aan de doelstelling "Educatie is laagdrempelig en toegankelijk voor alle kinderen in Hollands Kroon", op pagina 12. Hier moet meer aandacht aan worden besteed, want dit is nog niet het geval. Onze gemeente kent al jarenlang een aantal thuiszittende kinderen, waar nog steeds geen goede oplossing voor is. Ieder kind dat niet naar school kan, is er een teveel. De oplossing van dit probleem heeft de hoogste prioriteit.[Link naar https://zembla.vara.nl/nieuws/thuiszitters en https://zembla.vara.nl/nieuws/thuiszitters_2]

Cluster sport en educatie, ontwikkelingen
Wij dienen het AMENDEMENT A2017-14 Een leven lang leren in over de tekst op pagina 13. GroenLinks is een groot voorstander van een leven lang leren, maar dit is een ontwikkeling die buiten de invloedssfeer van het gemeentelijk beleid valt en daarom niet thuishoort in de kadernota.

Cluster kunst en cultuur
GroenLinks staat achter de doelstelling op pagina 14: "We bevorderen het bewustzijn om cultureel erfgoed te behouden". Helaas wordt er in de praktijk en in de kadernota verder geen invulling aan gegeven.

Begin deze maand organiseerde de provincie een rondetafelgesprek op Wieringen, één van de tien provinciale toparcheologiegebieden. Uitgebreid werd ingegaan op de bijzondere positie van het voormalige eiland, hoe waardevolle archeologische sporen kunnen worden benut en hoe we ze kunnen vertalen naar gemeentelijk en provinciaal beleid. Het was een belangrijke bijeenkomst, maar tot ieders overduidelijke teleurstelling kwam er geen enkele afgevaardigde van de gemeente opdagen. Geen wethouder, geen ambtenaar. Niemand! Ze waren wel uitgenodigd.

Wel faciliteert de gemeente een platform waar inwoners terecht kunnen voor crowdfunding en subsidie voor culturele activiteiten. De Hollands Kroonse Uitdaging gaat dit coördineren. Tot onze verbazing zitten daar geen deskundige inwoners, maar vertegenwoordigers van organisaties zoals Incluzio in. Wat heeft Incluzio met kunst en cultuur te maken?

Met mooie woorden over het koesteren van cultureel erfgoed schieten we niets op. Tot nu toe heeft de gemeente er weinig aan gedaan. In de omgevingsvisie wordt zelfs gesteld dat we een stapje terug doen op het gebied van archeologie. Dit is echt niet duurzaam te noemen. Het is de hoogste tijd om hier verandering in te brengen.
Daarom dient GroenLinks de MOTIE M2017-08 Monumentenbeleid in. Medeindieners zijn PvdA, ChristenUnie, PHK, D66, SHK, OHK.

Cluster zorg, ontwikkelingen
GroenLinks is niet tevreden over de gang van zaken in het sociaal domein. De onafhankelijkheid en zelfstandige bevoegdheid van de sociale wijkteams moeten zijn geborgd. Toch werden zij bij Incluzio ondergebracht. Het college blijft, net als bij de afschaffing van de huishoudelijke hulp 1, halsstarrig volhouden dat hiermee de juiste weg wordt bewandeld, maar dit klopt niet. De verantwoordelijkheden van de gemeente worden per wet duidelijk aangegeven. Het wijkteam moet een eigen en onafhankelijke afweging kunnen maken bij het bieden van ondersteuning aan de inwoners. De indicatiestelling en het opstellen van een zorgplan moeten plaatsvinden vanuit een neutrale professionele positie. Het mag niet zo zijn dat de zorgaanbieder, een commerciële onderneming, bepaalt of iemand wel of geen zorg krijgt. De slager keurt zijn eigen vlees; dat is niet goed, zo kan goede zorg niet worden gegarandeerd. Eveneens niet goed geregeld is de onafhankelijke cliëntondersteuning. Daar is namelijk geen sprake van, want cliënten kunnen alleen bij Incluzio terecht.

Op pagina 15 staan mooie doelstellingen. Om te meten of deze worden bereikt, moet er eerst een onafhankelijke nulmeting worden gedaan onder alle inwoners. Wij raden het college aan om hiervoor gebruik te maken van de Burgerpeiling van het Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Hiermee kunnen we eenvoudig het welzijn en de betrokkenheid van inwoners inzichtelijk maken.
GroenLinks dient de MOTIE M2017-07 Burgerpeiling in. [Niet in stemming gebracht, omdat het college de motie overneemt.]

3. programma leefbaarheid

Cluster accommodaties, grote projecten
Zwembaden en sporthallen zijn belangrijk voor het welzijn en de gezondheid van onze inwoners. Zij voelen zich betrokken bij het voortbestaan van de accommodaties, maar zijn zij ook verantwoordelijk voor de instandhouding van deze kapitaalintensieve voorzieningen met hoge onderhoudskosten? Wij vinden dat dit een gemeentetaak is, net als het onderhoud van havens e.d. Lukt verzelfstandiging: prima, maar wat als het niet lukt? Wij willen niet dat zwembaden en sporthallen worden gesloten, ook als daardoor doelstellingen in de kadernota niet worden gehaald. Wij zijn geen bedrijf, wij zijn een samenleving. Dingen die in het belang van alle inwoners zijn en die te groot zijn om individueel aan te pakken, doen we gezamenlijk.
GroenLinks dient met ChristenUnie en LADA het AMENDEMENT A2017-08 Project motorcrossterrein Kadernota 2018 in, met als doel het project motorcrossterrein uit de lijst der projecten te schrappen. Er wordt in de kadernota 150.000 euro uitgetrokken om het motorcrossterrein mogelijk te maken. Dit is onacceptabel en in strijd met eerder gemaakte afspraken. [Niet in stemming gebracht, omdat in een ander amendement alle bedragen bij de projecten zijn geschrapt en omdat het een lopend project is.]

Cluster infrastructuur, grote projecten
De aanleg van toekomstbestendig breedband internet, vooral in het buitengebied, zien wij als een nutsvoorziening met hoge prioriteit. Een snelle internetverbinding is nodig om aan alle facetten van het maatschappelijk leven deel te nemen. Het is voor ons vanzelfsprekend dat de gemeente actief deelneemt aan het realiseren daarvan.
AMENDEMENT A2017-09 ChristenUnie/D66/GroenLinks, Breedband internet

Veel inwoners zijn ontevreden over het openbaar groen en het onkruid. Mensen schamen zich voor de verwaarloosde straten en gaan het onkruid dan maar zelf bestrijden, met RoundUp! Zo ver mogen wij het niet laten komen. De verbetering van de onkruidverwijdering heeft voor ons de hoogste prioriteit.
Het aanleggen van grasbetontegels in de bermen in het buitengebied is wenselijk om onkruiddruk tegen te gaan en ter bevordering van de verkeersveiligheid.
GroenLinks dient het AMENDEMENT A2017-15 Grasbetontegels in.

Cluster milieu, ontwikkelingen
Onze gemeente wil uitgroeien tot de duurzaamste gemeente. Dit is geen bescheiden ambitie. Hoe haalbaar is dit met zoveel landbouwgrond, uitgestrekte bollenvelden en steeds meer megastallen?
Een grote ambitie is prima, maar de doelstellingen en de bijbehorende kpi’s leveren toch wel vraagtekens op. Bijvoorbeeld de doelstelling "behoud en/of toename van de biodiversiteit". Gezien de sterk afgenomen biodiversiteit is behoud absoluut niet voldoende. Wij kiezen voor toename van de biodiversiteit.
Samen met Peter Meijer (SHK) en ChristenUnie dient GroenLinks het AMENDEMENT A2017-12 SHK/GroenLinks/CU, Biodiversiteit boerenlandvogels in. [Niet in stemming gebracht, want dit amendement lag bij SHK toch wat moeilijk, dus besloten de drie fracties om het vrijwel gelijkluidende amendement van de PvdA te steunen, dat is aangenomen met 15 voorstemmen en 13 (!) tegenstemmen.]
Tijdens de raadsbijeenkomsten over biodiversiteit bleek dat het droevig is gesteld met de biodiversiteit in Hollands Kroon. Het moet beter, veel beter. We moeten zo snel mogelijk een gedragscode in het kader van de Natuurbeschermingswet opstellen. Zeven fracties dienen het AMENDEMENT A2017-11 CDA/SHK/VVD/PvdA/GroenLinks/D66/CU, Biodiversiteit in.

GroenLinks is zeer te spreken over de plannen voor het eerste gasvrije woonblok in ‘t Veld, een belangrijke stap in het terugdringen van de CO2-uitstoot. Zeker nu de minister heeft aangegeven dat hij de plicht om nieuwbouwwoningen aan te sluiten op het gasnet gaat versoepelen, kunnen andere nieuwbouwprojecten ook gasvrij worden opgezet.
Steeds meer mensen kiezen voor nieuwe woonvormen. Tiny houses worden steeds populairder. Wij willen mensen die voor deze duurzame woonvorm kiezen ook in onze gemeente een kans geven. GroenLinks is medeindiener van de MOTIE M2017-06 CU/D66/GroenLinks/LADA, Tiny houses.

Houtrook is een probleem voor de volksgezondheid. GroenLinks is medeindiener van de MOTIE M2017-05 ChristenUnie/GroenLinks, Houtkachels.

Cluster omgevingskwaliteit
Dit jaar is de omgevingsvisie definitief vastgesteld. In de vorige raadsperiode is besloten dat dit document in cocreatie met de inwoners tot stand zou komen, maar daar is weinig van terecht gekomen. Voordat het werk begon, lag er al een werkdocument waarin werd uitgegaan van politieke keuzes die de onze niet zijn.

De enquête voor de inwoners had vooringenomen, ongelijkwaardige vragen. Ongeveer alle inbreng van inwoners is niet gehonoreerd. Ook de inbreng van GroenLinks heeft de eindtekst niet gehaald. Argument: financieel niet haalbaar, politiek ook niet. Maar het ging om een visie, niet om een plan!
In het eindresultaat staan veel zaken die niet duurzaam genoemd kunnen worden en die leiden tot ongebreidelde en ongewenste uitbreiding van agrarische bedrijven. Neoliberalisme ten top. De inwoners, voor wie en met wie de omgevingsvisie eigenlijk geschreven zou moeten zijn, komen er niet of nauwelijks in voor. Het is een stuk zonder goed perspectief voor de toekomst van Hollands Kroon, in het bijzonder de inwoners, de natuur, het landschap en ons cultureel erfgoed. Alles wat van waarde is wordt hierdoor bedreigd. Wij zijn blij dat er nog wel een regionale omgevingsvisie moet worden opgesteld, waarin een integrale en samenhangende visie van gemeenten voor de langere termijn wordt neergelegd. Dit biedt een goede kans om onze eigen omgevingsvisie te verduurzamen door relevante inzichten van buurgemeenten over te nemen.

4. programma bedrijfsvoering

Cluster bestuur
De eerste doelstelling van dit cluster luidt: inwoners zijn meer betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van het beleid. Dat is een mooi streven. Het is fijn als veel inwoners zich betrokken voelen bij het gemeentelijk beleid en als zij meepraten bij de totstandkoming ervan. Toch zetten wij hier vraagtekens bij, want zitten inwoners hier nu echt op te wachten? Er zou een betrouwbare nulmeting moeten worden gedaan naar wat inwoners werkelijk willen op dit gebied. Ook dit soort vragen wordt gesteld in de Burgerpeiling.

Cluster organisatie, grote projecten
De volgende stap in de transitie naar digitale dienstverlening gaat, volgens een eerste inschatting, 110.000 euro incidenteel en 120.00 euro structureel kosten. Deze transitie heeft de gemeente al heel veel gekost, vorig jaar zelfs 9 ton meer dan was begroot. Hoeveel gaat dit project nog meer kosten? Is het einde al in zicht? Wij maken ons hier zorgen over.

Nawoord
I
n 2016 heeft GroenLinks niet ingestemd met de kadernota 2017, omdat er niets van enig belang in stond over natuur, milieu, cultuur en monumenten. De motie Monumentenbeleid die wij samen met PvdA, ChristenUnie en PHK indienden werd weer niet aangenomen. Weliswaar nam de raad met enige tegenzin een motie van GroenLinks en de ChristenUnie aan, waarmee het kopje natuur werd opgenomen, maar in de begroting werd daar toch geen inhoud aan gegeven. De jaarlijkse bezuiniging van 10% op het sociaal domein die in 2015 door de raad (niet door GroenLinks!) werd goedgekeurd, werd ook in 2016 doorgevoerd. Het gaat om 1,5 miljoen euro per jaar, ook al was dat uit de begroting voor 2017 niet direct af te leiden. Gezien de doorgezette bezuiniging op de zorg, het ontbreken van ieder beleid op het gebied van natuur, milieu, cultuur en monumenten, heeft GroenLinks niet ingestemd met de begroting voor 2017.

In de kadernota 2018 lijkt er meer aandacht voor duurzaamheid, klimaatacceptatie, natuur, milieu en biodiversiteit te ontstaan. Er is zelfs een meerderheid voor onze motie Monumentenbeleid. Daarom zullen wij dit jaar instemmen met de kadernota.