OPMERKINGEN BIJ DE JAARREKENING 2016

De jaarrekening 2016 stond op 1 juni op de agenda de gemeenteraad, maar ’s morgens dook er opeens een onverwacht tekort van 9 ton in het sociaal domein op. De bespreking werd verplaatst naar 20 juni. Nu het tekort is verwerkt wordt het jaar niet afgesloten met een overschot van meer dan 5 ton, maar met een negatief saldo van ruim 2 ton. Alle fracties zijn ontevreden en hebben veel - opvallend eensgezinde - kritiek op de gang van zaken. De wethouder belooft weliswaar beterschap, maar vindt de reacties toch "somber, zwartgallig en vol frustratie" en ronkt onverschrokken dat Hollands Kroon toch echt een supersterke, solide gemeente is. Wij geloven daar niets van en de andere fracties hebben inmiddels ook hun twijfels.

FRACTIE GROENLINKS OVER DE JAARREKENING 2016
De cijfers uit de jaarrekening van 2016 zullen inmiddels wel kloppen. De accountant en de auditcommissie hebben hun werk serieus uitgevoerd. Wel wil ik opmerken dat ik de paragrafen over het sociaal domein en het ruimtelijk domein op pagina 4 van het voorwoord niet kan onderschrijven.
Er zijn daarnaast ook een paar punten van zorg.
Evenals de auditcommissie constateert de fractie GroenLinks relatief grote afwijkingen in de begrote en de gerealiseerde uitgaven. In de toelichting wordt een onderbesteding een voordeel en overbesteding een nadeel genoemd, maar of dat zo is, is nog maar de vraag. Wat is een voordeel, wat een nadeel? Waar het natuurlijk om gaat is of de maatschappelijke doelen zijn bereikt.
Bij de post "natuur, cultuur en recreatie" is er sprake van een voordeel, maar betekent dit niet juist dat er te weinig is geïnvesteerd, net als bij de post "sociale zaken en maatschappelijk werk"?
Voor het sociaal domein is er ongeveer 1 ton minder uitgegeven dan begroot. Waarom is dat een voordeel? Wellicht kunnen we onze kwetsbare inwoners wat ruimhartiger tegemoet treden. Halverwege 2016 moest het college na een gerechtelijke uitspraak de voorgenomen beleidswijziging huishoudelijke hulp 1 terugdraaien. Een deel van de cliënten, die voorheen in aanmerking kwamen voor huishoudelijke hulp, hebben na de beleidswijziging niet opnieuw gebruik gemaakt van deze zorg. Zij verdwenen van de radar. Wat betekent dit? Hadden zij geen hulp meer nodig of hadden zij de moed opgegeven? Op pagina 42 van bijlage 7.2 is er daardoor sprake van een voordeel van ruim 3 ton. Het is wrang om in dit verband van een voordeel te spreken.
Ik stel daarom voor om de kwalificatie voordeel en nadeel voortaan gewoon weg te laten, want het levert een vertekend beeld op.

Net als afgelopen oktober, bij het vaststellen van de begroting voor het lopende jaar, bekruipt mij het vervelende gevoel dat dit eigenlijk niet veel zin heeft. Uit de jaarrekening voor 2016 blijkt immers dat er bij alle posten wederom sprake is van een behoorlijke onder- dan wel overbesteding, veelal zelfs met meerdere tonnen. Op ICT-vlak is er zelfs een overbesteding van 9 ton, doordat de gemeente nu vooral diensten afneemt en niet meer zelf investeert. Dit zou ik nu toch wél een nadeel willen noemen. De raad is hierover niet geïnformeerd.
Er wordt in onze gemeente nogal kwistig met geld omgegaan. Denk bijvoorbeeld aan de miljoenen kostende ontbinding van het COWWI en kiezen voor een beweegbare brug waar het niet per se nodig is. Deze bedragen zijn natuurlijk pas zichtbaar in de jaarrekening 2017, maar het geeft wel een goede indicatie van hoe gemakkelijk ons geld wordt uitgegeven. Over 2016 wordt de jaarrekening afgesloten met een negatief saldo van 218.707 euro. Dit had niet zo ver hoeven komen.
De auditcommissie adviseert de raad alerter te zijn op voorstellen van het college en om bewuster om te gaan met het nemen van besluiten die een voorschot nemen op het rekeningresultaat. Gezien het negatieve resultaat over 2016 en de vele over- en onderbestedingen is dit is een prima advies.
Significante afwijkingen in de bestuursrapportage zouden met de raad besproken moeten worden. Dit is niet goed gebeurd. Accurate informatie is voor de raad van cruciaal belang om zijn controlerende taak, misschien wel zijn belangrijkste taak, mogelijk te maken. Door het te laat krijgen of het ontbreken van de juiste gegevens is de raad daar niet voldoende toe in staat. Mijn complimenten aan de auditcommissie: een goed rapport.

Wat bij GroenLinks tot verbazing, zo niet verbijstering leidde, was het konijn van 9 ton ten laste van het sociaal domein dat plotseling uit de hoge hoed kwam. Ook het college was zeer onaangenaam verrast. "Dit onderschrijft ons besluit om met het COWWI te stoppen," zei de wethouder. "We gaan het nu zelf doen en zullen de interne processen strakker in de gaten houden." Daarmee wordt gesuggereerd dat het allemaal de schuld van Schagen en van het COWWI was. Dat is vreemd, want het COWWI was een bestuursovereenkomst tussen Schagen en Hollands Kroon. Beide gemeenten waren verantwoordelijk voor de gang van zaken. Wethouder Meskers meent dat de administratie van het COWWI niet op orde was, maar toch heeft Schagen deze problemen niet. Daar werd de vinger wel goed aan de pols gehouden. Werd er bijvoorbeeld meer gebruik gemaakt van de jeugdzorg, dan werd er bijgestuurd, volgens de burgemeester van Schagen. Daardoor was in Schagen wel precies bekend wat er betaald moest. Wie heeft er nu eigenlijk zitten slapen?
De hand in eigen boezem steken? Het college denkt er niet aan. Hollands Kroon is voor de buitenwereld nu eenmaal een geweldige, innovatieve gemeente, een prachtvoorbeeld voor alle andere gemeenten. Dat beeld moet ten koste van alles worden opgehouden. Kom op zeg, doe is een beetje bescheiden. Dat is een stuk sympathieker.

Over bijlage 7.2 jaarrekening 2016 nog een enkele opmerking.
Onder het kopje "Programma 0. Inwoner en bestuur" staat op pagina 13: "De vernieuwde website is in de tweede helft van het jaar live gegaan. Nadat de kinderziekten (met name het zoeken van informatie) waren opgelost, functioneert de site naar behoren." Technisch is dat misschien zo, maar inhoudelijk is het nog steeds een ramp. Zeker met de steeds toenemende digitalisering van de gemeente is goede en gemakkelijk vindbare informatie van onschatbare waarde. Het gaat momenteel echt nog te ver om te zeggen dat de site naar behoren functioneert. Ik hoop van harte dat dit op korte termijn echt beter wordt.
Op pagina 33, bij "Programma 5. Natuur, cultuur en recreatie" staat dat er 300 nieuwe bomen zijn gepland. Met een d. Hoe moeten wij dit lezen? Zijn de bomen daadwerkelijk geplant, met een t, of zitten ze nog in de planning? En zo ja, wanneer worden ze dan wel geplant? Op pagina 89 lezen wij in "Paragraaf 5. Kapitaalgoederen Openbaar Groen": "Er zijn ruim 200 extra bomen aangeplant door het beschikbaar stellen van extra budget." Moeten wij hieruit opmaken dat het in totaal om 500 bomen gaat of horen die 200 bomen bij de 300 bomen genoemd op pagina 33? Als die al geplant zijn, natuurlijk.

Tot zover in de eerste termijn, voorzitter.
Jan Eichhorn, 20 juni 2017